15 stycznia
15 stycznia jest 15. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 350 (w latach przestępnych 351) dni.
Kalendarium dzień po dniu << styczeń 2009 >> Pn Wt Śr Cz Pt So Nd 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1Spis treści
//[edytuj] Święta
- imieniny: Aleksander, Arnold, Dalemir, Dąbrówka, Dobrawa, Domasław, Domosław, Franciszek, Ida, Izydor, Jan, Makary, Maksym, Maur, Micheasz i Paweł.
- Malawi - Dzień Johna Chilibwe
- Interlingua - Dzień Interlingwy
- Wikipedia - Dzień Wikipedii
- wspomnienia i święta kościoła katolickiego:
- ?
[edytuj] Urodzili się
- 1432 - Alfons V Afrykańczyk, król Portugalii (zm. 1481)
- 1554 - (lub 9 stycznia) Grzegorz XV, papież (zm. 1623)
- 1622 - Molier, francuski pisarz (zm. 1673)
- 1725 - Piotr Rumiancew, rosyjski feldmarszałek (zm. 1796)
- 1785 - William Prout, angielski lekarz, chemik (zm. 1850)
- 1837 - Walery Łoziński, polski pisarz, publicysta (zm. 1861)
- 1858 - Giovanni Segantini, włoski malarz (zm. 1899)
- 1863 - Frederic George Kenyon, brytyjski historyk, biblista (zm. 1952)
- 1863 - Wilhelm Marx, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1946)
- 1869 - Stanisław Wyspiański, polski pisarz, malarz (zm. 1907)
- 1871 - Paweł Kubicki, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1939)
- 1874 - Tadeusz Łopuszański, polski pedagog, minister (zm. 1955)
- 1876 - Jan Piłsudski, polski prawnik, polityk, minister skarbu (zm. 1950)
- 1882 - Florian Znaniecki, polski filozof, socjolog (zm. 1958)
- 1885 - Czesław Michałowski, polski prawnik, minister sprawiedliwości (zm. 1941)
- 1891 - (pomiędzy 15 i 27 stycznia) Ilja Erenburg, rosyjski pisarz, dziennikarz (zm. 1967)
- 1891 - Osip Mandelsztam, rosyjski pisarz (zm. 1938)
- 1892 - William Beaudine, amerykański reżyser (zm. 1970)
- 1892 - Rex Ingram, amerykański reżyser filmowy (zm. 1950)
- 1893 - Ivor Novello, walijski aktor, piosenkarz, kompozytor (zm. 1951)
- 1894 - José Luis Bustamante y Rivero, peruwiański polityk, prezydent Peru (zm. 1989)
- 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, fiński biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1973)
- 1897 - Nicholas Kao Se Tseien, chiński duchowny katolicki, znany z długowieczności (zm. 2007)
- 1897 - Xu Zhimo, chiński poeta (zm. 1931)
- 1900 - Compton Bennett, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1974)
- 1900 - William Heinesen, farerski pisarz, kompozytor, malarz (zm. 1991)
- 1902 - Roman Niewiarowicz, polski aktor, reżyser teatralny, pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1972)
- 1905 - Lew Arnsztam, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1979)
- 1905 - Kamatari Fujiwara, japoński aktor (zm. 1985)
- 1906 - Arystoteles Onassis, grecki przedsiębiorca, magnat transportu morskiego (zm. 1975)
- 1907 - Emil Kolzsvári Grandpierre, węgierski pisarz (zm. 1992)
- 1907 - Janusz Kusociński, polski lekkoatleta, biegacz, mistrz olimpijski (zm. 1940)
- 1908 - Edward Teller amerykański fizyk, twórca bomby wodorowej (zm. 2003)
- 1909 - Gene Krupa, amerykański perkusista jazzowy pochodzenia polskiego (zm. 1973)
- 1910 - Tadeusz Krwawicz, polski lekarz, okulista (zm. 1988)
- 1913 - Lloyd Bridges, amerykański aktor (zm. 1998)
- 1913 - Miriam Hyde, australijska kompozytorka (zm. 2005)
- 1914 - Jan Maria Gisges, polski pisarz (zm. 1983)
- 1914 - Alberto Ullastres, hiszpański polityk i prawnik (zm. 2001)
- 1915 - Ray Erlenborn, amerykański aktor (zm. 2007)
- 1915 - Dyzma Gałaj, polski socjolog, polityk, marszałek Sejmu PRL (zm. 2000)
- 1918 - Edouard Gagnon, kanadyjski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał (zm. 2007)
- 1918 - Gamal Abdel Naser, egipski polityk, prezydent Egiptu (zm. 1970)
- 1920 - Fabian Kiebicz, polski aktor (zm. 2008)
- 1920 - John Joseph O'Connor, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Nowego Jorku, kardynał (zm. 2000)
- 1920 - Mieczysław Wołudzki, polski żołnierz AK, harcmistrz ZHP (zm. 2008)
- 1921 - Renata Kossobudzka, polska aktorka (zm. 2006)
- 1922 - Paul Marcinkus, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup (zm. 2006)
- 1923 - Walentyna Maruszewska, polska reżyserka filmowa (zm. 2006)
- 1924 - Georg Ratzinger, niemiecki duchowny katolicki, brat papieża Benedykta XVI
- 1924 - Władimir Siemiczastny, radziecki polityk, przewodniczący KGB (zm. 2001)
- 1925 - Jarema Stępowski, polski aktor, piosenkarz (zm. 2001)
- 1926 - Maria Schell, austriacka aktorka (zm. 2005)
- 1929 - Stefan Amsterdamski, polski filozof (zm. 2005)
- 1929 - Martin Luther King, amerykański pastor, działacz polityczny, laureat Nagrody Nobla (zm. 1968)
- 1931 - Jan Błoński, polski eseista, historyk, krytyk literacki, tłumacz
- 1931 - Ryszard Koniczek, polski historyk i teoretyk filmu (zm. 1997)
- 1932 - Stanislao Loffreda, włoski archeolog
- 1933 - Ernest Gaines, amerykański pisarz
- 1933 - Paweł Leks, polski duchowny katolicki, biblista
- 1937 - Margaret O'Brien, amerykańska aktorka
- 1938 - Barbara Wrzesińska, polska aktorka
- 1939 - Kazimierz Borowiec, polski aktor (zm. 2007)
- 1941 - Captain Beefheart, amerykański wokalista, kompozytor, poeta, malarz
- 1941 - Eugeniusz Ornoch, polski lekkoatleta, trener lekkoatletyczny (zm. 2004)
- 1942 - Zdzisław Kaczmarek, polski operator filmowy
- 1946 - Ron Davies, amerykański kompozytor (zm. 2003)
- 1947 - Witold Stachurski, polski bokser, trener bokserski (zm. 2001)
- 1948 - Ronnie Van Zant, amerykański wokalista zespołu Lynyrd Skynyrd (zm. 1977)
- 1949 - Wiesław Komasa, polski aktor
- 1950 - Marius Trésor, francuski piłkarz, reprezentant Francji
- 1952 - Andrzej Fischer, polski piłkarz, bramkarz, reprezentant Polski
- 1956 - Mirosław Sowiński, polski piłkarz, bramkarz (zm. 2008)
- 1957 - Mario Van Peebles, amerykański reżyser filmowy
- 1963 - Aleksander Wojtkiewicz, polski szachista, arcymistrz, mistrz Polski (zm. 2006)
- 1965 - Maurizio Fondriest, włoski kolarz
- 1966 - Benoît Dervaux, belgijski reżyser filmowy
- 1972 - Maciej Stolarczyk, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1973 - Tomáš Galásek, czeski piłkarz, reprezentant Czech
- 1974 - Adam Ledwoń, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2008)
- 1975 - Mary Pierce, francuska tenisistka
- 1979 - Michael Neumayer, niemiecki skoczek narciarski
- 1980 - Marek Kaliszuk, polski aktor
- 1981 - Roman Pawliuczenko, napastnik reprezentacji Rosji reprezentant Rosji
- 1981 - El Hadji Diouf, senegalski piłkarz, reprezentant Senegalu
- 1981 - Marcin Matkowski, polski tenisista
- 1982 - Sun Xiang, chiński piłkarz, reprezentant Chin
- 1983 - Emmanuel Chedal, francuski skoczek narciarski
- 1983 - Jermaine Pennant, angielski piłkarz, reprezentant Anglii
- 1985 - Harri Olli, fiński skoczek narciarski
- 1989 - Aleksiej Czeriepanow, rosyjski hokeista (zm. 2008)
[edytuj] Zmarli
- 69 - Galba, cesarz rzymski (ur. 3 p.n.e.)
- 570 - (lub 577) Ita Irlandzka, święta, irlandzka zakonnica (ur. ok. 475)
- 1519 - Vasco Núñez de Balboa, hiszpański konkwistador (ur. ok. 1475)
- 1595 - Murad III, sułtan Turcji (ur. 1546)
- 1885 - Antoni Edward Odyniec, polski poeta, pamiętnikarz, tłumacz (ur. 1804)
- 1887 - Julian Ordon, polski wojskowy, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1805)
- 1898 - Lucjan Malinowski, polski językoznawca (ur. 1839)
- 1909 - Arnold Janssen, błogosławiony, niemiecki zakonnik, misjolog, werbista (ur. 1837)
- 1917 - Stanisław Krzyżanowski, polski historyk, archiwista (ur. 1865)
- 1918 - Wojciech Kętrzyński, polski historyk, etnograf (ur. 1838)
- 1919 - Karl Liebknecht, niemiecki działacz robotniczy (ur. 1871)
- 1919 - Róża Luksemburg, polska i niemiecka działaczka robotnicza ( ur. 1870)
- 1919 - Andrzej Małkowski, polski instruktor i teoretyk harcerstwa, jeden z twórców polskiego skautingu (ur. 1888)
- 1927 - Dawid Janowski, polski szachista (ur. 1868)
- 1955 - Yves Tanguy, amerykański malarz pochodzenia francuskiego (ur. 1900)
- 1958 - Jewgienij Szwarc, rosyjski pisarz (ur. 1896)
- 1961 - Andrzej Pronaszko, polski malarz, scenograf (ur. 1888)
- 1965 - Wacław Szymanowski, polski fizyk, polityk, minister łączności (ur. 1895)
- 1978 - Teofil Ociepka, polski malarz, prymitywista, teozof (ur. 1891)
- 1979 - Olga Drahonowska-Małkowska, polska instruktorka harcerstwa, jedna z twórczyń polskiego skautingu (ur. 1888)
- 1980 - Leszek Herdegen, polski aktor, poeta (ur. 1929)
- 1982 - Feliks Widy-Wirski, polski lekarz, polityk, minister informacji i propagandy (ur. 1907)
- 1986 - Włodzimierz Missol, polski duchowny luterański (ur. 1904)
- 1988 - Seán MacBride, irlandzki polityk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 1990 - Gordon Jackson, szkocki aktor (ur. 1923)
- 1994 - Harry Nilsson, amerykański piosenkarz (ur. 1941)
- 1995 - Andrzej Krasicki, polski aktor (ur. 1918)
- 1996 - Moshoeshoe II, król Lesotho (ur. 1938)
- 2000 - Eugeniusz Szyr, polski polityk, działacz komunistyczny, wicepremier (ur. 1915)
- 2002 - Hieronim Przybył, polski reżyser filmowy (ur. 1929)
- 2003 - Antoni Czortek, polski bokser, wicemistrz Europy (ur. 1915)
- 2003 - Leszek Galewicz, polski reżyser filmów animowanych (ur. 1939)
- 2004 - Robert-Ambroise-Marie Carré, francuski pisarz, dominikanin, kaznodzieja (ur. 1908)
- 2005 - Victoria de los Angeles, hiszpańska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1923)
- 2006 - Jabir Al Sabah, emir Kuwejtu (ur. 1926)
- 2007 - Awad Hamid al-Bandar, były szef Sądu Rewolucyjnego Iraku (ur. 1945)
- 2007 - Wanda Dybalska, polska dziennikarka (ur. 1954)
- 2007 - Steve Logan, amerykański basista jazzowy (ur. 1958)
- 2007 - René Riffaud, francuski weteran I wojny światowej (ur. 1898)
- 2007 - Barzan Ibrahim al-Tikriti, iracki polityk, przyrodni brat Saddama Husajna (ur. 1951)
- 2007 - Bo Yibo, chiński polityk, ekonomista, wicepremier (ur. 1908)
- 2008 - Fadil Paçrami, albański dramaturg i polityk (ur. 1922)
- 2008 - Brad Renfro, amerykański aktor (ur. 1982)
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1582 - W Jamie Zapolskim został podpisany rozejm między Polską a Rosją, który zakończył wojnę o Inflanty.
- 1863 - W nocy z 14 na 15 stycznia miała miejsce w Warszawie branka, która przyspieszyła wybuch powstania styczniowego.
- 1990 - Rozpoczęła nadawanie pierwsza polska komercyjna stacja radiowa - RMF FM.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 69 - Pretorianie obwołali cesarzem Marka Salwiusza Otona.
- 1559 - Elżbieta I została koronowana na królową Anglii.
- 1609 - W Dolnej Saksonii rozpoczęto regularne wydawanie gazety z wiadomościami.
- 1759 - W Londynie otwarto The British Museum.
- 1797 - W Londynie po raz pierwszy na głowach panów pojawił się cylinder.
- 1875 - Otwarto Operę Paryską w Paryżu.
- 1892 - W Kanadzie opublikowano reguły gry w koszykówkę, wymyślonej przez Jamesa Naismitha.
- 1941 - W Stalagu VIII A odbyła się prapremiera Quatuor pour la fin du temp Olivier Messiaena.
- 1951 - Żona komendanta obozu w Buchenwaldzie Ilse Koch została skazana na dożywocie.
- 1951 - Opublikowano Interlingua-English Dictionary, inicjując życie drugiego co do popularności języka sztucznego, interlingua. Dzień 15 stycznia jest obchodzony przez środowisko jako Le die de Interlingua (Dzień Interlingwy).
- 1969 - ZSRR wystrzelił kosmos kapsułę Sojuz 5.
- 1970 - Muammar al-Kadafi został premierem Libii.
- 1970 - Po 32. miesiącach walk o niepodległość upadła Biafra, region Nigerii.
- 1991 - Minął termin ultimatum postawionego przez ONZ Irakowi, wzywające go do wycofania wojsk z Kuwejtu. Dało to międzynarodowej koalicji podstawę do rozpoczęcia operacji Pustynna Burza.
- 2001 - "Narodziny" Wikipedii. Dzień 15 stycznia jest obchodzony jako Dzień Wikipedii.
- 2006 - Na Ziemi bezpiecznie wylądowała kapsuła sondy Stardust z próbkami materii komety Wild 2.
- 2006 - Michelle Bachelet została wybrana prezydentem Chile.
- 2007 - Przez powieszenie stracono Barzana Ibrahima al-Tikriti, przyrodniego brata Saddama Husajna i szefa irackiej służby bezpieczeństwa.