1709
rok 1709 / MDCCIX
XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1707 « 1708 « 1709 » 1710 » 1711
Spis treści
//[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- w Krakowie pojawiły się zwycięskie wojska rosyjskie.
- październik - August II spotkał się w Toruniu z Piotrem I, tam też podpisano traktat sojuszniczy między oboma władcami.
- August II Mocny ponownie został obrany królem Polski.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 12 lutego - marynarz-rozbitek Alexander Selkirk odnaleziony na bezludnej wyspie Juan Fernandez, na której spędził 5 lat (od 1703 roku). Zdarzenie posłużyło za pierwowzór motywu powieści Robinson Crusoe, którą napisze Daniel Defoe w 1719 roku.
- 14 lutego - Alain-René Lesage wystawił sztukę: Turcaret, która była satyrą na finansistów francuskich. Komedia wywołała oburzenie kół rządzących.
- 17 marca - Pierre Rouillé de Marbeuf szefem francuskiej Wielkiej Rady państwowej (Grand Conseil).
- 12 kwietnia - Richard Steele i Joseph Addison zaczęli wydawać gazetę the Tatler.
- maj - próba negocjacji pokojowych francusko-holenderskich (Jean-Baptiste Colbert de Torcy i Anthonie Heinsius).
- maj - korsarz René Duguay-Trouin nobilitowany.
- 9 maja - Michel Chamillart popadł w niełaskę francuskiego dworu.
- 8 lipca - Piotr Wielki zadał pod Połtawą decydującą klęskę Karolowi XII i jego sojusznikowi hetmanowi Iwanowi Mazepie. 11 lipca niedobitki kierowane przez Löwenhaupta kapitulowały w Perewłocznej.
- 9 lipca - zbrojne powstanie protestanckie w Vivarais (Francja).
- 8 sierpnia - Bartolomeu de Gusmão dokonał pierwszej udokumentowanej próby z balonem wypełnionym gorącym powietrzem.
- 3 września - pierwsza duża grupa kolonistów niemieckich i szwajcarskich dotarła do Ameryki (Karolina Północna i Karolina Południowa).
- 11 września - bitwa pod Malplaquet - rzeź 40 000 ludzi.
- 12 października - założenie miasta Chihuahua (Meksyk).
- 20 października - wojska austriacko-brytyjskie zajęły Mons w Niderlandach.
- 29 października - opactwo "heretyckie" w Port-Royal rozpędzone. Rozkaz wydał Ludwik XIV.
- surowa zima w Europie płn. - głód.
- 1709-1711 Duńczycy bezskutecznie próbowali odzyskać prowincję Skania z rąk szwedzkich.
- Saksonia: Johann Friedrich Böttger wynalazł porcelanę.
- kryzys gospodarczy, mróz i głód we Francji. Mróz zabił 24 000 Paryżan. Zamarzło wybrzeże Atlantyku i Sekwana.
- Paryż: reprezentanci Comedie-Française zdemolowali loże teatru Saint-Genaine. Szkody naprawiono.
- Parlament Flandrii przeniósł się z Tournai do Cambrai.
- akcyza na pieprz w Wielkiej Brytanii.
- pierwszy Copyright Act w Wielkiej Brytanii.
- Prusy po raz pierwszy zaproponowały Rosji rozbiór Polski. Piotr Wielki odpowiedział negatywnie: Es sei nicht praktikabel.
- miasta i gminy: Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt i Friedrichstadt zostały zjednoczone w miasto Berlin.
- Kolonia: woda kolońska wynaleziona przez Johanna Marię Farina.
- Neapol: pierwsza opera buffa.
- Wiedeń: manufaktura luster.
- w Rosji wydrukowano pierwszy kalendarz.
- Francuzi zburzyli brytyjska kolonię Saint John's.
[edytuj] Urodzili się
- 18 września - Samuel Johnson, angielski pisarz i leksykograf (zm. 1784)
- 2 listopada - Anna Hanowerska, księżniczka angielska, księżna Oranii-Nassau (zm. 1759)
- 29 grudnia - Elżbieta Romanow, cesarzowa Rosji (zm. 1762
- Aleksy Grigoriewicz Razumowski, rosyjski hrabia, feldmarszałek, działacz państwowy i polityk, faworyt i mąż cesarzowej Elżbiety (zm. 1771)
[edytuj] Zmarli
- 3 października - Iwan Mazepa, hetman kozacki
- Abraham de Santa Clara, właść. Ulrich Megele, austriacki kaznodzieja i pisarz.
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 7 lutego
- Ostatki: 12 lutego
- Popielec: 13 lutego
- Niedziela Palmowa: 24 marca
- Wielki Czwartek: 28 marca
- Wielki Piątek: 29 marca
- Wielka Sobota: 30 marca
- Wielkanoc: 31 marca
- Poniedziałek Wielkanocny: 1 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 9 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 19 maja
- Boże Ciało: 30 maja
Bawarii 1679 Maksymilian II Emanuel 1726 Cesarz Chin 1661 Kangxi 1722 Król Czech 1705 Józef I Habsburg 1711 Król Danii 1699 Fryderyk IV 1730 Francja 1643 Ludwik XIV
(Król Słońce) 1715 Hiszpania 1700 Filip V Burbon 1724 Landgraf Hesji-Kassel 1670 Karol I Heski 1730 Stadt-
holder
Holandii 1702 Drugi okres
bez stadtholdera 1747 Szach Iranu 1694 Sultan Husajn 1722 Indie 1707 Bahadur Szah I (Szah Alam I) 1712 Król Irlandii 1702 Anna Stuart 1714 Cesarz
Japonii 1687 Higashiyama
(東山天皇) 1709 1709 Nakamikado
(中御門天皇) 1735 Patriarcha
Konstan-
tynopola 1707 Cyprian I 1709 1709 Atanazy V 1711 Kurlandia 1698 Fryderyk Wilhelm Kettler 1711 Książę
Liechten-
steinu 1699 Jan Adam I 1712 Książę
Monako 1701 Antoni I 1731 Nawarra 1643 Ludwik XIV 1710 Norwegia 1699 Fryderyk IV 1730 Papież 1700 Klemens XI 1721 Elektor
Palatynatu 1690 Jan Wilhelm 1716 Portugalia 1706 Jan V 1750 Prusy 1688 Fryderyk 1713 Niemcy 1705 Józef I Habsburg 1711 Rosja 1682 Piotr I Wielki 1725 Elektor
Saksonii 1694 Fryderyk August I
(król Polski) 1733 Król Szwecji 1697 Karol XII 1718 Turcja 1703 Ahmed III 1736 Doża
Wenecji 1700 Alvise Mocenigo 1709 1709 Giovanni Cornaro 1722 Król
Węgier 1705 Józef I 1711 Wielka
Brytania 1707 Anna 1714 Premier Wysp Owczych 1706 Sámal Pætursson Lamhauge 1752 Styczeń Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 1 1 2 3 4 5 6 2 7 8 9 10 11 12 13 3 14 15 16 17 18 19 20 4 21 22 23 24 25 26 27 5 28 29 30 31 Luty Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 5 1 2 3 6 4 5 6 7 8 9 10 7 11 12 13 14 15 16 17 8 18 19 20 21 22 23 24 9 25 26 27 28 Marzec Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 9 1 2 3 10 4 5 6 7 8 9 10 11 11 12 13 14 15 16 17 12 18 19 20 21 22 23 24 13 25 26 27 28 29 30 31 Kwiecień Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 14 1 2 3 4 5 6 7 15 8 9 10 11 12 13 14 16 15 16 17 18 19 20 21 17 22 23 24 25 26 27 28 18 29 30 Maj Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 18 1 2 3 4 5 19 6 7 8 9 10 11 12 20 13 14 15 16 17 18 19 21 20 21 22 23 24 25 26 22 27 28 29 30 31 Czerwiec Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 22 1 2 23 3 4 5 6 7 8 9 24 10 11 12 13 14 15 16 25 17 18 19 20 21 22 23 26 24 25 26 27 28 29 30 Lipiec Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 27 1 2 3 4 5 6 7 28 8 9 10 11 12 13 14 29 15 16 17 18 19 20 21 30 22 23 24 25 26 27 28 31 29 30 31 Sierpień Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 31 1 2 3 4 32 5 6 7 8 9 10 11 33 12 13 14 15 16 17 18 34 19 20 21 22 23 24 25 35 26 27 28 29 30 31 Wrzesień Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 35 1 36 2 3 4 5 6 7 8 37 9 10 11 12 13 14 15 38 16 17 18 19 20 21 22 39 23 24 25 26 27 28 29 40 30 Październik Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 40 1 2 3 4 5 6 41 7 8 9 10 11 12 13 42 14 15 16 17 18 19 20 43 21 22 23 24 25 26 27 44 28 29 30 31 Listopad Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 44 1 2 3 45 4 5 6 7 8 9 10 46 11 12 13 14 15 16 17 47 18 19 20 21 22 23 24 48 25 26 27 28 29 30 Grudzień Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 48 |1 49 2 3 4 5 6 7 8 50 9 10 11 12 13 14 15 51 16 17 18 19 20 21 22 52 23 24 25 26 27 28 29 53 30 31
1709 Źródło: „http://www.rodziceonline.com/1709” Kategoria: XVIII wiek