Armia Krajowa

Na tę stronę wskazuje przekierowanie ze strony AK. Zobacz też: inne znaczenia tego skrótu lub statek MS Armia Krajowa. AK Armia Krajowa Armia Krajowa
Znak Polski Walczącej na tle polskiej flagi Państwo Polska Polska Historia sformowanie 27 września 1939 rozformowanie 19 stycznia 1945 pierwszy dowódca gen. dyw. Michał Karaszewicz-Tokarzewski święto 15 sierpnia Dane podstawowe podporządkowanie Rząd RP na uchodźstwie liczebność 380 tys. (lato 1943) Wojskowy budżet kwota b.d. Wikiźródła Zobacz w Wikiźródłach tekst
Wezwanie Kierownictwa Walki Cywilnej skierowane do społeczeństwa, o zasadach walki cywilnej (1942) Wikiźródła Zobacz w Wikiźródłach tekst
Pełny tekst: Ostatni rozkaz dzienny dowódcy Armii Krajowej, z 19 stycznia 1945 Powstańcy warszawscy Składanie przysięgi - rekonstrukcja historyczna walk w czasie Powstania Warszawskiego - Mokotów'44 Odznaka AK przyznawana za udział w "Akcji Burza" Awers srebrnego medalika z Matką Boską AK Rewers z wygrawerowaną kotwicą znakiem Polski Walczącej Legitymacja członkowska z Okręgu Warszawskiego Pomnik AK w Ostrołęce Pomnik AK w Rzeszowie Pomnik AK w Sopocie

Armia Krajowa (AK) - zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Kryptonimy: "Polski Związek Powstańczy" (PZP), "Siły Zbrojne w Kraju" (SZK).

Spis treści

//

[edytuj] Rodowód

Armia Krajowa wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej i Polskiego Związku Powstańczego, ale w skład jej weszło wiele mniejszych organizacji, m.in.:

Głównym jej zadaniem było prowadzenie oporu zbrojnego przeciwko okupantowi hitlerowskiemu i przygotowanie mającego wybuchnąć w sposobnej chwili ogólnokrajowego powstania, akcja "Burza".

[edytuj] Przysięga Żołnierzy AK

Rota przysięgi Armii Krajowej – obowiązująca od lutego 1942

Przyjmowany

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polskiej kładę swe ręce na ten Święty Krzyż, znak Męki i Zbawienia, i przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił – aż do ofiary życia mego.

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i rozkazom Naczelnego Wodza oraz wyznaczonemu przezeń Dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg.

Przyjmujący

Przyjmuję Cię w szeregi Armii Polskiej, walczącej z wrogiem w konspiracji o wyzwolenie Ojczyzny. Twym obowiązkiem będzie walczyć z bronią w ręku. Zwycięstwo będzie Twoją nagrodą. Zdrada karana jest śmiercią.

[edytuj] Organizacja Komendy Głównej AK

Komenda Główna składała się z siedmiu oddziałów: Organizacyjnego, Informacyjno-Wywiadowczego, Operacyjno-Szkoleniowego, Kwatermistrzostwa, Łączności, Biura Informacji i Propagandy oraz Finansowego, miała też własnych duszpasterzy. Jako odrębną jednostkę utworzono w styczniu 1943 Kedyw, przeprowadzający akcje dywersyjne i specjalne.

W momencie maksymalnej zdolności bojowej (lato 1943) siły AK liczyły ok. 380 tys. osób, w tym 10 tys. oficerów. Kadrę oficerską sprzed wojny uzupełniano absolwentami tajnych kursów oraz przerzucanymi do kraju cichociemnymi.

AK zaopatrywała się w sprzęt na drodze akcji bojowych (wyposażenie niemieckie), alianckich zrzutów oraz własnej produkcji.

Straty w walce: około 100 tys. poległych, 50 tys. wywiezionych do ZSRR i uwięzionych.

Po zakończeniu wojny część akowców odmówiła dokonania demobilizacji i kontynuowała walkę w ramach Delegatury Sił Zbrojnych, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Warta" i innych.

Masowe prześladowania członków tych organizacji, określanych w późniejszym okresie również jako żołnierze wyklęci, trwały przez cały okres stalinowski.

[edytuj] Komendanci AK

Komendant AK podlegał Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz był w zależności politycznej od Delegata Rządu. Funkcję tę pełnili:

Zdjęcie Lp. stopień imię i nazwisko pseudonim okres urzędowania 1. gen. dyw. Michał Karaszewicz-Tokarzewski[1] Torwid 27 IX 1939-III 1940 2. gen. dyw. Stefan Rowecki Grot 18 VI 1940-30 VI 1943 3. gen. dyw. Tadeusz Komorowski Bór VII 1943-2 IX 1944 4. gen. br. Leopold Okulicki Niedźwiadek 3 X 1944-17 I 1945

[edytuj] Komenda Główna


AK miała też struktury na Węgrzech i w Berlinie oraz łączniczkę w Résistance.

Po upadku powstania warszawskiego - 5.10.1944, siedziba kwatery Komendy Głównej AK przeniesiona została do Częstochowy, 19 stycznia 1945 ostatni komendant AK gen. Leopold Okulicki ps. "Niedźwiadek", wydał rozkaz zwalniający żołnierzy AK ze złożonej przysięgi wojskowej.

[edytuj] Struktury terenowe

Organizacja terenowa dzieliła się na obszary (białostocki, lwowski, warszawski prawo- i lewobrzeżny oraz zachodni), oraz samodzielne okręgi dla większych miast. Mniejszymi jednostkami były podokręgi, inspektoraty i obwody.
Na początku 1944 struktura AK przedstawiała się następująco:

a także okręgi samodzielne:

[edytuj] Odtwarzanie Sił Zbrojnych w ramach Akcji "Burza"

Zobacz też: Akcja "Burza"

Wielka Jednostka Okręg odtwarzający Skład dywizji 2 Dywizja Piechoty Legionów AK "Pogoń" Okręg Radom-Kielce AK 2 Pułk Piechoty Legionów AK 3 Pułk Piechoty Legionów AK 4 Pułk Piechoty Legionów AK 3 Dywizja Piechoty Legionów AK Okręg Lublin AK 7 Pułk Piechoty AK "Garłuch" 8 Pułk Piechoty AK 9 Pułk Piechoty AK 5 Dywizja Piechoty AK "Dzieci Lwowskich" Okręg Lwów AK 19 Pułk Piechoty AK 26 Pułk Piechoty AK 40 Pułk Piechoty AK Dzieci Lwowskich 14 Pułk Ułanów AK 6 Dywizja Piechoty AK Ziemi Krakowskiej "Odwet" Okręg Kraków AK 12 Pułk Piechoty AK Ziemi Bocheńskiej 16 Pułk Piechoty AK 7 Dywizja Piechoty AK "Orzeł" Okręg Radom-Kielce AK (Łódź) 25 Pułk Piechoty AK 27 Pułk Piechoty AK 74 Pułk Piechoty AK 8 Dywizja Piechoty AK im. Romualda Traugutta Podokręg Warszawa Wschód AK 13 Pułk Piechoty AK 21 Pułk Piechoty AK 22 Pułk Piechoty AK 32 Pułk Piechoty AK 7 Pułk Ułanów AK 9 Podlaska Dywizja Piechoty AK Okręg Lublin AK 34 Pułk Piechoty AK 35 Pułk Piechoty AK 10 Dywizja Piechoty AK im. Macieja Rataja Okręg Łódź
11 Karpacka Dywizja Piechoty AK Obszar Lwów Podokręg Stanisławów 48 Pułk Piechoty AK 53 Pułk Piechoty AK 12 Dywizja Piechoty AK Obszar Lwów Podokręg Tarnopol 51 Pułk Piechoty AK 52 Pułk Piechoty AK 21 Dywizja Piechoty AK Okręg Kraków 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK 22 Dywizja Piechoty AK "Jarosławska" Okręg Kraków AK Podokręg Rzeszów 38 Pułk Piechoty AK 39 Pułk Piechoty AK 24 Dywizja Piechoty AK "Rzeszowska" Okręg Kraków AK Podokręg Rzeszów 17 Pułk Piechoty AK 25 Dywizja Piechoty AK Okręg Łódź
26 Dywizja Piechoty AK Okręg Łódź AK 10 Pułk Piechoty AK 18 Pułk Piechoty AK 37 Pułk Piechoty AK 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK Okręg Wołyń AK 23 Pułk Piechoty AK 24 Pułk Piechoty AK 43 Pułk Piechoty AK 45 Pułk Piechoty AK 50 Pułk Piechoty AK 19 Pułk Ułanów AK 21 Pułk Ułanów AK 28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei Okręg Radom-Kielce AK (Warszawa Wschód) 15 Pułk Piechoty AK "Wilków" 72 Pułk Piechoty AK 1 Pułk Szwoleżerów AK 29 Dywizja Piechoty AK Okręg Białystok AK 33 Pułk Piechoty AK 41 Pułk Piechoty AK 42 Pułk Piechoty AK 9 Pułk Strzelców Konnych AK 30 Dywizja Piechoty AK "Twierdza" Okręg Polesie AK 82 Pułk Piechoty AK 84 Pułk Piechoty AK 106 Dywizja Piechoty AK "Dom" Okręg Kraków AK 112 Pułk Piechoty AK Ziemi Miechowskiej 116 Pułk Piechoty AK Ziemi Olkuskiej 120 Pułk Piechoty AK Ziemi Pińczowskiej Krakowska Brygada Kawalerii Zmotoryzowanej AK Okręg Kraków AK 5 Pułk Strzelców Podhalańskich AK 6 Pułk Strzelców Pieszych AK 8 Pułk Ułanów AK Zgrupowanie Okręgu AK Nowogródek Okręg Nowogródek AK 23 Pułk Ułanów AK 27 Pułk Ułanów AK 77 Pułk Piechoty AK 78 Pułk Piechoty AK 85 Pułk Piechoty AK

Przypisy

  • Komendant główny SZP-ZWZ
  • [edytuj] Zobacz też

        commons:Category:Armia Krajowa Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
    Armia Krajowa

    [edytuj] Bibliografia

    Historia Polski Kotwica

    Ten artykuł jest częścią cyklu:
    Polskie Państwo Podziemne

    [edytuj] Linki zewnętrzne

    p • d • e Armia Krajowa

    Komenda Główna AgatBiuro Finansów i KontroliBiuro Informacji i PropagandyKedywOddział IOddział IIOddział IIIOddział IVOddział VReferat FilmowyReferat FotograficznyWojskowa Służba Kobiet

    Okręgi: BiałystokKrakówLublinLwówŁódźNowogródekPolesiePomorzePoznańRadom-KielceStanisławówŚląskTarnopolWarszawaWilnoWołyń

    Dywizje piechoty: 2 DP3 DP5 DP6 DP7 DP8 DP9 DP10 DP11 DP12 DP21 DP22 DP24 DP25 DP26 DP27 DP28 DP29 DP30 DP106 DP

    Brygady wileńskie: 1234567

    Zgrupowania warszawskie: BartkiewiczGurtKrybarKryskaKuba - SosnaPawełPułku BasztaRadosławRógSiekieraWartaŻaglowiecŻbikŻmijaŻniwiarzŻubrŻyrafa

    Inne: Akcja AntykAkcja BurzaAkcja NAkcja pod ArsenałemAkcja WeffelsAkcja WieniecAKOCichociemniKrzyż Armii KrajowejOperacja Ostra BramaPolskie Państwo PodziemnePowstanie warszawskiePowstanie zamojskieSzare SzeregiŚZŻ AKZWZŻołnierze wyklęci

      Źródło: „http://www.rodziceonline.com/Armia_KrajowaKategoria: Armia Krajowa

    Linki