Czechosłowacja

Československo
I ČSR – II ČSR – III ČSR – ČSR – ČSSR – ČSFR
flaga do roku 1920
flaga od roku 1920
herb wielki
herb średni
herb mały
herb 1961–1989
herb ČSFR (od 1990) Mapy
Tomáš Masaryk, i Václav Havel
pierwszy i ostatni prezydent Czechosłowacji.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa - Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

[edytuj] Oficjalne nazwy

[edytuj] Historia

Czechosłowacja powstała w roku 1918 po zakończeniu I wojny światowej z części ziem Cesarstwa Austro-Węgierskiego: Bohemii, Moraw, czeskiej części Śląska, Górnych Węgier (obecnej Słowacji) i Rusi Zakarpackiej. Pierwszym prezydentem kraju został filozof Tomáš Masaryk. Pozostałymi ojcami niepodległej Czechosłowacji byli: Czech Edvard Beneš i Słowak Milan Rastislav Štefánik.

Jednak już po dwudziestu latach naruszono integralność terytorialną Czechosłowacji - na skutek Układu Monachijskiego Wielka Brytania i Francja oddały 29 września 1938 Hitlerowi Kraj Sudecki. W następnych miesiącach Polska zajęła Zaolzie, a Węgry południową Słowację i Ruś Zakarpacką. Wówczas to powołano do życia Drugą Republikę, która nie przetrwała jednak nawet pół roku - 16 marca 1939 III Rzesza przekształciła Bohemię i Morawy w Protektorat Czech i Moraw, na terenie Słowacji niepodległość proklamowała prohitlerowska Pierwsza Republika Słowacka, a na Zakarpaciu powstała efemeryczna Karpato-Ukraina.

Po II wojnie światowej powrócono do formy jednego czesko-słowackiego państwa. W 1948 władzę ostatecznie przejęli komuniści. rezygnacja ze stanowiska dotychczasowego prezydenta Beneša symbolicznie zakończyła krótki okres III republiki. W 1960 roku czechosłowackie władze oktrojowały nową konstytucję, która oficjalnie przekształcała Republikę Czechosłowacką w kraj komunistyczny, dodając do nazwy państwa człon Socjalistyczna. Okres stalinowski zakończył się w Czechosłowacji dopiero w roku 1960, rozpoczynając delikatną odwilż, którą zakończyła Praska wiosna. Reformy tego okresu spowodowały interwencję wojsk Układu Warszawskiego w roku 1968 i przywrócenie władzy tzw. twardogłowych. Jedyną niewycofaną reformą okresu praskiej wiosny było wprowadzenie reformy administracyjnej, która dzieliła kraj na dwie republiki - Czeską i Słowacką Republikę Socjalistyczną.

Pod koniec lat siedemdziesiątych powstała w Czechosłowacji organizacja opozycyjna Karta 77, do której należeli między innymi Václav Havel, Pavel Kohout, Jiří Dienstbier i ks. Václav Malý. Ugrupowanie to przyczyniło się w dużej mierze do obalenia władzy komunistycznej w Czechosłowacji w roku 1989. Wtedy to usunięto ze stanowiska prezydenta Gustáva Husáka, który sprawował władzę od 1960, a na jego miejsce powołano członka Karty - pisarza Václava Havla. W okresie jego rządów kraj przekształcono w republikę federalną, a ostatecznie zatwierdzono rozpad Czechosłowacji i powołanie do życia z dniem 1 stycznia 1993 dwa oddzielne państwa - Czechy i Słowację.

[edytuj] Zobacz też

Mapa fizyczna Czechosłowacji 1920-1938 p • d • e Czechosłowacja 1918-1938 Druga wojna światowa
(1938–1945) 1945–1948 1948–1989 1989–1992 Rozpad Czechy, Morawy, Śląsk Czeski kraje koronne
Austro-Węgier Pierwsza Republika Czechosłowacka
(ČSR)
(1918–1938) Sudetenland
zajęty przez III Rzeszę po układzie monachijskim 1938
(1938–1945) Trzecia Republika Czechosłowacka
(ČSR)
(1945–1948) Republika Czechosłowacka
(ČSR)
(1948–1960) Czechosłowacka Republika Socjalistyczna
(ČSSR)
(1960–1990)
od 1969- Czeska Republika Socjalistyczna i
Słowacka Republika Socjalistyczna Czeska i Słowacka Republika Federalna
(ČSFR)
(1990–1992)
składająca się z
Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej Republika Czeska (od 1993) Druga Republika Czechosłowacka (ČSR)
(1938–1939)
Zawierająca
autonomiczne regiony
Słowacji i Ukrainy Karpackiej Protektorat Czech i Moraw
(1939–1945) Słowacja Republika Słowacka
(1939–1945) Słowacja
(od 1993) Południowa Słowacja i płd. Ukraina Karpacka
przyznane w I arbitrażu wiedeńskim (1938) Węgrom, Karpato-Ukraina zajęta przez Węgry 15 III 1939
(1938–1947) Ruś Zakarpacka USRR
(1944/1946–1991) Obwód zakarpacki Ukrainy
(od 1991) Czechosłowacki Rząd na Uchodźstwie

Źródło: „http://www.rodziceonline.com/Czechos%C5%82owacja” Kategoria: Czechosłowacja

Linki