Język grecki
Ελληνικά
Obszar
Grecja, Cypr, Włochy, Albania, Macedonia i inne
Liczba mówiących
15 milionów
Ranking
74.
Klasyfikacja genetyczna
Języki indoeuropejskie
*Języki helleńskie
**Język grecki
Pismo
alfabet grecki
Status oficjalny
Język urzędowy
Grecja, Cypr, jeden z urzędowych w Unii Europejskiej
Regulowany przez
brak oficjalnej regulacji
Kody języka
ISO 639-1
el (dla nowogreckiego)
ISO 639-2
gre/ell (dla nowogreckiego)
SIL
GRK (dla nowogreckiego)
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Nowogrecka wersja językowa (el) Wikipedii
W Wikisłowniku: Słownik języka nowogreckiego
Słownik grecko-polski, polsko-grecki online
Wyraz "Grecja" napisany po nowogrecku
Wyraz "Cypr" napisany po nowogrecku
Język grecki albo greka — język indoeuropejski z rodziny helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.
[edytuj] Etymologia nazwy
Określenia "greka", "język grecki" pochodzą od Rzymian, którzy nazywali ten język po łacinie lingua Graeca. Nazwa stosowana przez samych Greków w grece klasycznej brzmiała ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα = he Hellenikè glõtta (nowogr. η Ελληνική γλώσσα albo τα Ελληνικά = i Ellinikí glóssa, ta Elliniká), co można by przetłumaczyć jako "język helleński".
[edytuj] Fazy rozwoju
Termin "język grecki" jest z naukowego punktu widzenia mało precyzyjny, ponieważ może się odnosić do kilku faz rozwojowych języka, z których każda posiada własną nazwę. Może więc odnosić się do następujących bardziej szczegółowych terminów:
- język mykeński — najwcześniejsza potwierdzona faza rozwojowa języka greckiego, używana w okresie ok. 1600 r. p.n.e. do ok. 1200 r. p.n.e., najprawdopodobniej głównie na terenach Krety, wysp Morza Egejskiego i Peloponezu. Znany z tabliczek zapisanych pismem linearnym B.
- język grecki archaiczny znany przede wszystkim w swoim późnym stadium z dzieł Homera, używany po upadku cywilizacji mykeńskiej w "okresie ciemnym" i okresie archaicznym starożytnej Grecji. W okresie greki archaicznej ukształtowały się liczne dialekty, znane z późniejszych tekstów klasycznych.
- język grecki klasyczny silnie zróżnicowany dialektalnie, używany w okresie klasycznym w starożytnej Grecji. W węższym znaczeniu termin ten odnosi się tylko do dialektu attyckiego. Język bogatej literatury, zaświadczony zwłaszcza w dialekcie attyckim.
- greka koine — język używany w okresie hellenistycznym starożytnej Grecji, powstały w wyniku wymieszania się różnych dialektów greki klasycznej (z przewagą dialektu attyckiego) z naleciałościami z łaciny i języków anatolijskich. W grece koine spisany był Nowy Testament.
- język średniogrecki (greka bizantyjska) — używany w okresie Bizancjum, rozwinął się z greki koine. Luźne dialekty mówione, bardzo różniące się od języka literackiego
- katharewusa ("greka oczyszczona") — język nawiązujący do greki klasycznej, sztucznie stworzony przez językoznawców po odzyskaniu niepodległości przez Grecję w XIX wieku. Z założenia miał to być ogólnonarodowy język literacki, oczyszczony z naleciałości tureckich.
- język nowogrecki inaczej demotyk (δημοτική = dimotikí, demotyk), używany obecnie, głównie na terytorium Grecji i Cypru, współczesny standard literacki powstał w wyniku zmieszania się dialektów mówionych języka greckiego z zaproponowanymi formami w katharewusie. Demotyk mówiony rozpada się na kilka dialektów. W szerszym znaczeniu termin ten odnosi się do wszystkich pobizantyjskich odmian języka greckiego łącznie z katharewusą i językami griko, cakońskim, kapadockim i pontyjskim (uważanymi wówczas za dialekty nowogreckie, choć o innej historii niż demotyk).
Poniżej przedstawiono uproszczony schemat historii rozwoju poszczególnych odmian języka greckiego:
mykeński † ├─>greka archaiczna † ├─>greka klasyczna † ├─>koine † │ ├─>średniogrecki † (greka bizantyjska) │ │ ├─>kapadocki[1] │ │ ├─>nowogrecki (demotyk[2], katharewusa[3], współczesne dialekty) │ ├─>pontyjski[4] │ ├─>jewanik †[5] ├─>cakoński[6] ├─>griko[7][edytuj] Linki zewnętrzne
- (el) (en) (ru) Centrum języka greckiego
dialekt attycki • dialekt dorycki • grecki • grecki archaiczny • grecki klasyczny • griko • jewanik • dialekt joński • katharewusa • koine • macedoński • mykeński • nowogrecki • starogrecki
Źródło: „http://www.rodziceonline.com/J%C4%99zyk_grecki” Kategoria: Język grecki