Jan Luksemburski
Jan I Luksemburski
król Czech
Okres urzędowania
od 1310
do 1346
Poprzednik
Henryk z Karyntii
Następca
Karol IV Luksemburski
hrabia Luksemburga
Okres urzędowania
od 1309
do 1346
Poprzednik
Henryk VII Luksemburski
Następca
Karol IV Luksemburski
książę Opawski
Okres urzędowania
od 1311
do 1318
Poprzednik
Bolesław III Rozrzutny
Następca
Mikołaj II Opawski
Dane biograficzne
Dynastia
Luksemburgowie
Urodzony
10 sierpnia 1296
Zmarł
26 sierpnia 1346
Ojciec
Henryk VII Luksemburski
Żona
Elżbieta, córką króla Czech Wacława II
Beatrycze, córką Ludwika de Burbon
Dzieci
Małgorzata
Bonna
Karol IV Luksemburski
Jan Henryk Luksemburski
Anna
Elżbieta
Wacław
Bonna
Mikołaj
Jan I Luksemburski, Jan Ślepy (czes. Jan Lucemburský, niem. Johann von Luxemburg) (ur. 10 sierpnia 1296, zm. 26 sierpnia 1346) – syn cesarza rzymsko-niemieckiego Henryka VII, od 1309 hrabia Luksemburga, od 1310 król Czech, w latach 1310-1335 tytularny król Polski.
Koronę czeską po wymarłych Przemyślidach, dzięki małżeństwu z Elżbietą, córką Wacława II uzyskał dla niego ojciec-cesarz, co dało początek i podstawy do szybkiej kariery dynastii Luksemburgów. Przeniósł ciężar ekspansji czeskiej z południa - Austrię i Styrię na stałe przejęli Habsburgowie, w kierunku północnym - uzależniając i hołdując księstwa śląskie. Objął je po zjeździe w Wyszehradzie 1335. Pretendował także do tronu polskiego; do 1336 był powszechnie uznawany za króla Polski choć się nie koronował.
W 1310 r., aby zjednać szlachtę czeską, wydał dla niej przywilej (obietnica nie obciążania podatkami, nienaruszalność majątków, ograniczenie obowiązków w zakresie służby wojskowej).
W swym rodzimym księstwie znany jest z tego, iż zapoczątkował dobroczynny festiwal Scheuberfouer organizowany od 1340 roku na placu de Glacis w Luksemburgu.
Pod koniec życia prawie całkowicie oślepł i dlatego już od 1337 zostawiał coraz więcej spraw w gestii syna. Przypuszcza się, że w czasie bitwy pod Crécy, w której zginął, nie widział zupełnie (walczył przywiązany do dwóch innych rycerzy). Walczył po stronie króla Francji przeciwko Anglikom.
[edytuj] Żony i dzieci
W 1310 r. Jan Luksemburski ożenił się z Elżbietą, córką króla Czech Wacława II. Z tego małżeństwa pochodzili:
- Małgorzata (ur. 8 lipca 1313 r., zm. 11 lipca 1341 r.)
- Bonna - pierwsza żona Jana II Dobrego, króla Francji (ur. 21 maja 1315 r., zm. 11 września 1349 r.)
- Karol IV (ur. 14 maja 1316 r., zm. 29 listopada 1378 r.)
- Przemysł Ottokar (ur. 22 listopada 1318 r., zm. 20 kwietnia 1320 r.
- Jan Henryk - margrabia morawski (ur. 12 lutego 1322 r., zm. 12 listopada 1375 r.)
- Anna (ur. 27 marca 1323 r., zm. 3 września 1338 r.), żona Ottona Wesołego, syna Albrechta I Habsburga
- Elżbieta (ur. 27 marca 1323 r., zm. przed 1330 r.)
W 1334 r. Jan Luksemburski ożenił się z Beatrycze, córką Ludwika de Burbon. Z tego małżeństwa pochodzili:
Jan Luksemburski miał także syna z nieślubnego związku:
[edytuj] Linki zewnętrzne
Henryk IV
1309–1346
Karol Poprzednik
Henryk z Karyntii
1310–1346
Karol IV Luksemburski Poprzednik
Bolesław III Rozrzutny
1311-1318
Mikołaj II p • d • e Władcy (nie mający realnej władzy w królestwie) noszący tytuł króla Polski
Wratysław II (tytuł wątpliwy, 1085-1092)
Sukcesorzy Wacława II: Wacław III Czeski (1305-1306) • Rudolf III Habsburg (1306-1307) • Henryk Karyncki (1307-1310) • Jan Luksemburski (1310-1335)
Wybrani w podwójnych elekcjach: Maksymilian II Habsburg (1575-1576) • Maksymilian III Habsburg (1587-1589) • Franciszek Ludwik Burbon-Conti (1697)