Janusz Szpotański
Janusz Szpotański, pseud. Władysław Gnomacki, Aleksander Oniegow (ur. 12 stycznia 1929 w Warszawie - zm. 13 października 2001), poeta, satyryk, krytyk i teoretyk literatury, tłumacz, szachista - trzykrotny mistrz Warszawy, posiadał również tytuł mistrza krajowego.
Był autorem prześmiewczych poematów komicznych, w których z wdziękiem wyszydzał rządzących w PRL prominentnych działaczy PZPR-u.
W 1951 roku został wyrzucony z powodów politycznych ze studiów na Uniwersytecie Warszawskim. W 1964 napisał sztukę Cisi i gęgacze, czyli bal u prezydenta, opera w trzech aktach z uwerturą i finałem - utwór będący pamfletem przeciwko rządom Władysława Gomułki, którego nazwał w tym utworze Gnomem, a także satyrą na ówczesne postawy inteligencji. W styczniu 1967 został aresztowany i w 1968 skazany na trzy lata więzienia za rozpowszechnianie informacji szkodliwych dla interesów państwa. W czasie wydarzeń marca 1968 Szpotański stał się ulubionym celem niewybrednych ataków I sekretarza. Gomułka nazwał poetę człowiekiem o mentalności alfonsa, a jego utwór - reakcyjnym paszkwilem, ziejącym sadystycznym jadem nienawiści do naszej partii.
W Cichych i gęgaczach, która była rodzajem szopki politycznej, Szpotański wykorzystał i sparafrazował wiele znanych utworów muzycznych (m.in. Horst Wessel Lied jest wykonywany przez chór ZOMOwców z Golędzinowa).
W latach 70. napisał Carycę i Zierkało - satyryczną wizję dziejów Rosji i ZSRR (przy czym carycą w jego ujęciu był Leonid Breżniew).
Towarzysz Szmaciak - to ironiczna apoteoza PRL-u, dzieło będące kwintesencją jego twórczości.
Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
23 września 2006 został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Spoczywa na warszawskim Cmentarzu Ewangelicko - Reformowanym (kalwińskim) przy ul. Żytniej.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatówJanusza Szpotańskiego Źródło: „http://www.rodziceonline.com/Janusz_Szpota%C5%84ski” Kategorie: Polscy poeci • Polscy satyrycy • Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989 • Działacze opozycji w PRL • Polscy szachiści • Urodzeni w 1929 • Zmarli w 2001Ukryta kategoria: Zalążki artykułów