Jeremi Mohyła

Jeremi Mohyła z rodziną, fresk z monasteru w Suceviţa Jeremi Mohyła

Jeremi Mohyła, rum. Ieremia Movilă (zm. 1606) – hospodar Mołdawii w latach 1595-1600 i 1600-1606 z rodu Mohyłów.

Pochodził z rodziny bojarów mołdawskich. W sierpniu 1595 został osadzony na tronie hospodarskim przez kanclerza Jana Zamoyskiego, który wykorzystał wojnę mołdawsko-turecką w celu podporządkowania Mołdawii Polsce. Jeremi, który został przez Zamoyskiego wykorzystany z uwagi na swoje bliskie związki z polską (miał polskie szlachectwo) zobowiązał się wówczas do uległości wobec Polski, przewidując nawet możliwość wcielenia Mołdawii do Polski (Jeremi w tej sytuacji miał objąć urząd wojewody). Ponieważ jednak Zamoyski nie chciał wszczynać wojny z Turcją, Jeremi wystąpił o zatwierdzenie do Wysokiej Porty, a Turcja, zaangażowana w wojnę z Michałem Walecznym musiała go uznać jako hospodara Mołdawii.

W 1599 Jeremi wraz z Zamoyskim i nowym księciem Siedmiogrodu Andrzejem Batorym opracował plan obalenia Michała Walecznego i objęcia tronu wołoskiego przez brata Jeremiego, Szymona, pod polskim protektoratem. Michał jednak zareagował bardzo szybko i jeszcze w tym samym 1599 zajął Siedmiogród, a rok później uderzył na Mołdawię, zdobywając większość ważnych twierdz (z wyjątkiem Chocimia) i ogłaszając się hospodarem mołdawskim.

Kilka miesięcy później doszło jednak do powstania przeciwko panowaniu Michała w Siedmiogrodzie, a w tym samym czasie na Mołdawię powrócił Jeremi Mohyła wraz z wojskami Jana Zamoyskiego. Polacy nie tylko odbili wówczas Mołdawię, ale także wkroczyli na Wołoszczyznę, gdzie osadzili Szymona Mohyłę na tronie hospodarskim, zgodnie z wcześniejszym planem.

Rządy Jeremiego w Mołdawii trwały jeszcze kilka lat, do jego śmierci w 1606. Był on wówczas faktyczną marionetką Zamoyskiego. Wspierał Szymona w jego staraniach o tron wołoski (po jego objęciu w 1600 został wkrótce usunięty i próbował nań powrócić), aby uczynić zadość interesom polskim w tym regionie. Został pochowany w monastyrze w Suczawicy, który ufundował wraz z bratem. Jego następcą został jego syn Konstantyn, który jednak bardzo szybko został usunięty z tronu przez Szymona.

Jeremi był blisko skoligacony z polskimi rodami magnackimi, jego zięciem był m.in. Michał Wiśniowiecki, ojciec Jeremiego Wiśniowieckiego.

Literatura: J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.


Poprzednik
Stefan Răzvan Hospodar Mołdawii
1595–1600 Następca
Michał Waleczny Poprzednik
Michał Waleczny Hospodar Mołdawii
1600–1606 Następca
Konstantyn Mohyła Źródło: „http://www.rodziceonline.com/Jeremi_Mohy%C5%82a” Kategorie: Władcy Mołdawii • Zmarli w 1606

Linki