Portal:Literatura (17) | RodziceOnline

Portal:Literatura

Literatura

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych literaturą, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną wiedzy.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska), zatem dzieła artystyczne, literatura piękna, oraz teksty użytkowe, literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzy rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat.

Inne portale dotyczące literatury: Fantastyka, Harry Potter, Śródziemie.

Edytuj zawartość tej strony Artykuł miesiąca

Rękopis utworu

W poszukiwaniu straconego czasu (fr. À la recherche du temps perdu) – siedmiotomowy quasi-autobiograficzny cykl powieściowy Marcela Prousta, uznawany przez krytyków i badaczy literatury za arcydzieło. W świadomości czytelników powieść łączona jest przede wszystkim z motywem reminiscencji wywołanej przypadkowo przez zewnętrzny bodziec; dla bohatera bodźcem takim jest smak zamoczonej w herbacie magdalenki.

Historycy literatury określają cykl jako kontynuację tradycji powieści francuskiej, dopatrując się inspiracji w esejach Montaigne'a i pamiętnikach Saint-Simona oraz w Komedii ludzkiej Balzaka. Sytuują go w obrębie dominujących pod koniec XIX wieku nurtów literackich, takich jak bergsonizm, Freudowska psychoanaliza oraz impresjonizm. Elementami innowacyjnymi są rozbudowane analizy uczuć, unieważnienie intrygi powieściowej rozumianej jako ciąg uporządkowanych wydarzeń, zmiana struktury wypowiedzi artystycznej, w tym perspektywy i technik narracji, a także konstrukcji czasu powieściowego i psychoanalityczna introspekcja. Nowością było także wymaganie stawiane czytelnikowi, który stał się współtwórcą dzieła w procesie lektury, a nie tylko jego biernym odbiorcą.

Proust rozpoczął pracę nad powieścią w lipcu 1909 roku, zakończył na krótko przed swoją śmiercią w 1922 roku. Fragmenty pierwszego tomu (W stronę Swanna) ukazały się w 1911 roku na łamach czasopisma Le Figaro, w całości opublikowane zostały w 1913 roku. Ostatni tom (Czas odnaleziony) wydano już po śmierci autora w 1927 roku.

W języku polskim powieść ukazała się w przekładzie Tadeusza Boya-Żeleńskiego (pierwsze pięć tomów), a także Macieja Żurowskiego, Magdaleny Tulli i Juliana Rogozińskiego.

Przeczytaj cały artykuł

Propozycje na artykuł miesiąca
Archiwum

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne: aleksandryn – anakreontyk – bergeretta – bukolika – ci – chōka – dumka – elegia – epigramat – epitafium – epyllion – fraszka – fu – gazel – haiku – hymn – kasyda – limeryk – oda – pieśń – psalm – rubajjat – shi – sielanka – sonet – tren

Epickie: anegdota – autobiografia – bajka – baśń – biografia – chansons de geste – epos – humoreska – kronika – legenda – makama – monogatari – nowela – opowiadanie – pateryk – powieść – powieść auktorialna – powieść autobiograficzna – powieść biograficzna – powieść detektywistyczna – powieść epistolarna – powieść fantastyczna – powieść historyczna – powieść kryminalna – powieść poetycka – powieść produkcyjna – powieść przygodowa – powieść psychologiczna – powieść społeczno-obyczajowa – powieść tendencyjna – sadż – sirat

Dramatyczne: dramat antyczny – dramat niesceniczny – dramat satyrowy – dramat symboliczny – dramat szekspirowski – dramat romantyczny – dramat historyczny – dramat współczesny – dramat modernistyczny – dramat właściwy – komedia – oficjum – skecz – tragedia – tragifarsa

Mieszane: ballada – ballada romantyczna – dramat romantyczny – gawęda – satyra – poemat dygresyjny – poemat heroikomiczny – powieść poetycka – sylwa – traktat

Pograniczne: apologia – bestiariusz – dziennik – emblemat – esej – felieton – latopis – pamiętnik – reportaż

Literatura polska

średniowiecze – renesans – barok – oświecenie – romantyzm – pozytywizm – Młoda Polska – okres międzywojenny – II wojna światowa – literatura współczesna

Awangarda Krakowska – Druga Awangarda – Kwadryga – Nowa Fala – Orientacja Poetycka Hybrydy – Przedmieście – Skamander – Żagaryści

Literatura obca

afrykańska – albańska – angielska – amerykańska – arabska – austriacka – azerska – bengali – białoruska – brazylijska – bułgarska – chorwacka – chińska – czeska – duńska – estońska – fińska – farerska – francuska – grecka – gruzińska – hebrajska – hindi – hiszpańska – irlandzka – islandzka – japońska – kanadyjska – katalońska – koreańska – latynoamerykańska – litewska – łotewska – macedońska – malajska – meksykańska – mongolska – niemieckojęzyczna – norweska – nowogrecka – ormiańska – perska – portugalska – rosyjska – rumuńska – sanskrycka – serbska – słowacka – słoweńska – szwajcarska – szwedzkojęzyczna – turecka – ukraińska – walijska – węgierska – włoska – antycznej Grecji – antycznego Rzymu

Historia literatury

Literatura antyku – Literatura średniowiecza – Literatura okresu odrodzenia – Literatura XVI w. – Literatura XVII w. – Literatura XVIII w. – Literatura XIX w. – Literatura XX w. – Literatura XXI w.

Przeglądy chronologiczne

Literatura powszechna – Literatura polska

Prądy literackie

akmeizm – autentyzm – banalizm – barok – klasycyzm – dadaizm – dekadentyzm – egzystencjalizm – ekspresjonizm – fantastyka – futuryzm – gongoryzm – gotycyzm – humanizm – hagiografia – klasycyzm – kwietyzm – marinizm – naturalizm – neoklasycyzm – osjanizm – parnasizm – Plejady – poezja lingwistyczna – poezja metafizyczna – poezja trubadurów – populizm – postmodernizm – preromantyzm – realizm – powieść dworska - romantyzm – rokoko – sentymentalizm – socrealizm – sternizm – surrealizm – symbolizm – teatr absurdu – turpizm – ultraizm – weryzm – youngizm

Pojęcia

alegoryzm – aluzja literacka – antologia – apoftegmat – bajronizm – Beat Generation – beletrystyka – bibliofilstwo – Bloomsday – bohater bajroniczny – bohater liryczny – czas fabularny – epilog – explicit – fabuła – formacja – frenetyzm – grupa literacka – incipit – inedita – inkunabuł – intertekstualność – katharsis – kompozycja otwarta – kompozycja szopkowa – konfabulacja – konflikt tragiczny – konwencja literacka – narracja – narratologia – prooemium – puenta – recenzja – realizm magiczny – rodzaj literacki – styl literacki – sylabizm – teatr absurdu – teoria literatury – zasada trzech jedności

Przegląd zagadnień z zakresu literatury

Czasopisma literackie

Ukazujące się: Akcent – ArtPAPIER – Artyleria – Borussia – Czas Kultury – Dialog – Enigma – FA-art – Fo pa – Ha!art – Kresy – Kursywa – Lampa – Literatura na Świecie – Nowe Książki – Odra – Opcje – Pamiętnik Literacki – Pogranicza – Pomosty – Protokół kulturalny – Red. – Rita Baum – Studium – Tekstualia – Teksty Drugie – Topos – Twórczość – Wakat – Zeszyty Literackie – Zeszyty Poetyckie – Znak

Nie wydawane: Brulion - Chimera – Gazeta Literacka – Kamena – Kwadryga – Kłosy – Kurier Polski (1829-1831) – Linia – Literatura (1972-1981) – Literatura (tygodnik) – Literatura Ludowa – Maski – Nowe Widnokręgi – Nowy Pamiętnik Warszawski – Ponowa – Pro Arte et Studio – Prosto z Mostu – Przegląd Artystyczno-Literacki – Przegląd Polski – Skamander – Sycyna – Sztuka i Naród – Tygodnik Ilustrowany – Undergrunt – Wiadomości Literackie – Współczesność – Zapis – Zdrój – Zebra – Zwrotnica

Kategoria:Czasopisma literackie

Kategorie

Literatura na Wikiźródłach Wikicytaty z literatury

Aktualności literackie

29 października 2008 – Zmarł amerykański pisarz William Wharton.
15 października 2008 – Hindus Aravind Adiga został laureatem Nagrody Bookera za swoją debiutancką powieść Biały Tygrys.
9 października 2008 – Laureatem literackiej nagrody Nobla został francuski pisarz Jean-Marie Gustave Le Clézio.
5 października 2008 – Olga Tokarczuk została uhonorowana Nagrodą Nike za powieść Bieguni . Zdobyła również nagrodę publiczności.
27 września 2008 – Jacek Dukaj za powieść Lód został uhonorowany Nagrodą Kościelskich. Oficjalne wręczenie nagrody nastąpi 11 października w Miłosławiu.
1 września 2008 – Ogłoszono siedmiu finalistów nagrody Nike.
16 sierpnia 2008 – Zmarła Anna Świderkówna, filolog klasyczny, popularyzatorka wiedzy o antyku i Biblii.
3 sierpnia 2008 – W Moskwie zmarł Aleksander Sołżenicyn, rosyjski pisarz, laureat literackiej nagrody Nobla.
30 lipca 2008 – Ogłoszono listę nominowanych książek do brytyjskiej Nagrody Bookera.
29 czerwca 2008 – W Warszawie zmarła poetka, prozaiczka i dziennikarka Anka Kowalska.

Cytat miesiąca

Instynkt wskazuje nam obowiązki,
inteligencja zaś dostarcza pretekstów,
by uchylać się od nich.

Marcel Proust

Grafika miesiąca

Rzeźba upamiętniająca fikcyjnego bohatera stworzonego przez Marcela Aymé.
Passe-Muraille, plac Marcela Aimé, Paryż

Propozycje grafik miesiąca
Archiwum

Chcesz pomóc?

Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera już kilkaset opisów książek. Pomóż nam poprawić jakość tych haseł! Kliknij tutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!

Uwaga!

Nowe zadanie w WikiFaktorii: Mól książkowy, polegające na opisywaniu nowych książek i pisarzy. Można w nim zdobyć sporo punktów, a zatem - do dzieła!

Pytania merytoryczne możesz kierować do uczestników panelu eksperckiego w dziedzinie literatury i językoznawstwa.